بيش حركت نتوانستن . ناتوان شدن . مثال : چو پيش آرند كردارت بمحشر * فرومانى چو خر در جاى شلكا . رودكى . بس كسا كاندر هنر و اندر گهر دعوى كند * همچو خر در خرو ماند چون گه برهان شود . فرخى . چو شهر و نامه بگشاد و فروخواند * چو پى كرده خر اندر گل فروماند . ويس و رامين . شتابشرا تب اندر دل فتاده * نشاطشرا خر اندر گل فتاده . ويس و رامين . چو بشنيد اين سخن رامين ببدل * چنان شد چون خرى وامانده در گل . ويس و رامين . وگرچه آتشم در دل فكندى * مرا مانند خر در گل فكندى . ويس و رامين . باستدعاى خروارى دو هيزم * زمستانى چو خر در گل هميخفت . انورى . نطقم اندر حجاب شرم بماند * خرم اندر خلاب عجز بخفت . انورى . بنده با مشت خر بطى امروز * چون خر اندر خلاب افتاده . انورى . مانم به چشم بسته بگاو خراس ليك * هستم ز آب ديده چو خر مانده در خلاب . كمال اسمعيل . بپاى پيلتن است چنان عاجز فتد خصمت * كه هركس بيندش گويد خرى اندر خلاب است اين . ابن يمين . بماند دشمن دجال صورتش در گل * چو خر ز صاعقهء گرز گاو پيكر او . ظهير . نيم من مرد ناز او كه با اين چاره‌سازيها * دلم چون خر به گل درماند از آن ناز بخروارش . مجير بيلقانى . باران تير گشته شبانروزى و عدو * ز اشتر دلى خويش چو خر مانده در خلاب . رضى نيشابورى . گوساله را خداى دانستند لاجرم چون خر در خلاب افتادند مسيلمه را پيمبر خواندند اينك از دروغ دريغى بدست دارند . از عقد العلى . بار اوفتادگانرا در سرزنش نگيرى * ناگاه اگر ز عشقى خر در خلابت افتد . اوحدى . از هيبت تو فتنه چو بز جسته بر كمر * وز صولت تو خصم چو خر مانده در خلاب . كمال اسمعيل . بعقل اين راه كم رو كاندرين راه * جهان خلق چون خر در خلاب است . عطار . اخترانرا كه ره دو اسبه روند * همچو خر در خلاب بنمايد . عطار . شكر كن تا نايدت از بد بتر * ورنه مانى ناگهان در گل چو خر . مولوى . نميدانم دگر اينجا بناچار * چو خر در گل فروماندم بيكبار . از بلبل‌نامهء عطار . عقل در شرحش چو خر در گل بخفت * شرح عشق و عاشقى هم عشق گفت . مولوى . و رجوع به : مثل خر بر يخ . . . ، شود . نظير : اصبح فى مادهاه كالحمار الموحول . مثل خردل . نهايت خرد وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ . سورهء 21 . آيهء 48 . بر گرز سندان شكافش عجب نى * كه البرز تخم سپندان نمايد . خاقانى .